Başkent Berlin’de 20 Eylül Pazar günü yapılan eyalet parlamentosu seçimlerinde Sol Parti‘nin yüzde 26 oyla birinci olması dikkat çekici bir başarıydı.
Eyalette başbalanlık görevine büyük ihtimalle Sol Parti’nin adayı Elif Eralp seçilecek. Berlin bir kent eyalet olduğu için şehrin belediye başkanı aynı zamanda eyalet başbakanlığı görevini de üstleniyor.
Bu seçimde bir değişiklik de seçmen yaşının düşürülmesiydi: Daha önce 18 olan seçmen yaşı 16’ya indirildi ve ilk kez 16 ve 17 yaşındakiler de oy kullanabildi.
Bu değişiklik toplam seçmen sayısını çok fazla etkilemedi: Yaklaşık 2,5 milyon yetişkin seçmene 55 bin civarında genç seçmen eklendi. Ancak ilk kez oy kullanma hakkına sahip olmak birçok genç için önemliydi.
17 yaşındaki Cecilia, siyasete ilgisi hakkında DW’ye şöyle diyor:
“Elbette okulda veya arkadaş çevresinde siyaset hakkında çok konuşuyoruz. Hepimiz siyasete de oldukça ilgiliyiz, gösterilere sık sık katılıyoruz.”
Yüksek kiralar ve konut sıkıntısı
Bu ilgi, Berlinli gençlerin sandıktaki tercihlerine de yansımış görünüyor. İstatistikler özellikle 16 ve 17 yaşındakilerin nasıl oy kullandığını ayrı olarak göstermiyor. Ancak 16-24 yaş grubundaki rakamlar oldukça net: Bu gruptaki seçmenlerin yaklaşık yüzde 43’ü Sol Parti’ye oy verdi.
Sol Parti’ye oy veren 17 yaşındaki Liska bunun nedenini şöyle açıklıyor:
“Sol Parti özellikle sosyal konularda bana hitap etti. Örneğin fiyatların düşürülmesi ve kiraların daha karşılanabilir hâle getirilmesi.”
Berlin’de seçmen yaşının 18’den 16’ya düşürülmesiyle 16 ve 17 yaşındaki gençler de ilk kez eyalet seçiminde oy kullanma hakkı kazandıFotoğraf: Sonam Mishra/DW
Gerçekten de Berlin’de konut krizi büyüyor ve buna paralel kiralar hızla artıyor. Yalnızca son iki yıldaki artış yaklaşık yüzde 7’yi buldu. Bundan özellikle geliri düşük ve ilk kez ev kiralayan gençler etkileniyor.
Anketler, Berlinlilerin yüzde 37’sinin uygun fiyatlı kiralar konusunda en fazla Sol Parti’ye güvendiğini gösteriyor.
Cecilia da arkadaş çevresindeki en büyük kaygının kiralar ve muhafazakâr Hıristiyan Demokrat Birlik (CDU) liderliğindeki mevcut Berlin eyalet hükümetinin eğitim alanında planladığı kesintiler olduğunu belirtiyor:
“Artık hepimiz aslında aile evinden ayrılmayı düşünebileceğimiz bir yaştayız ama Berlin’de bu neredeyse imkânsız. Bunun dışında tabii okul ve eğitim gibi konular var; her yerde kesinti yapılmaması gerekiyor.”
Gençler daha mı radikal?
Alman Çocuk ve Gençlik Vakfı’ndan Kathrin Fehse için bu yanıtlar şaşırtıcı değil. Fehse DW’ye şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Bunların hepsi doğrudan kendilerini ilgilendiren konular. Bu konularda ciddiye alınmaları ve görüşlerinin sorulması gerekiyor. Sol Parti, yalnızca gençleri değil, daha önce sandığa gitmeyen birçok seçmeni harekete geçirmeyi başaran partilerden biri. Bunlar, siyasetin daha önce ulaşamadığı insanlar.”
Seçim kampanyası sırasında CDU’lu Berlin Eyalet Başbakanı Kai Wegner, Sol Parti’yi tehlikeli radikallerden oluşan bir grup olarak göstermişti. Ancak bu, birçok genç seçmeni partiye oy vermekten alıkoymamış görünüyor.
Gençlerin siyasi yelpazenin her iki ucundaki radikal partilere oy verme eğiliminde olduklarına işaret eden bazı veriler var. Cecilia da bu görüşe katılıyor:
“Genel olarak gençlerin her zaman yaşlı kuşaktan çok daha uçta olduğunu düşünüyorum. Ben de görüşlerin genellikle çok aşırı olduğunu güçlü biçimde gözlemliyorum.”
Yüksek kiralar ve konut sıkıntısı Berlin’de seçim kampanyasının en önemli konuları arasındaydıFotoğraf: Jens Schlueter/AFP
Ancak Infratest dimap’ın istatistikleri daha karmaşık bir tablo ortaya koyuyor: Berlin seçiminde Sol Parti’ye en fazla destek verenler en genç seçmenler değil, 25-34 yaş grubundakilerdi. Bu gruptakilerin yüzde 49’u Sol Parti’ye oy verdi.
Buna karşılık kısmen aşırı sağcı görülen AfD’ye en yüksek desteğin görüldüğü yaş grubu 60-69 yaşındakilerdi. Bu gruptakilerin yüzde 23’ü AfD’ye oy verdi. Berlin’deki 16-24 yaş grubunda ise AfD’nin oy oranı yalnızca yüzde 12 oldu.
“Gençler daha çok konuya odaklı oy veriyor”
Hamburglu siyaset bilimci Gefjon Off, Almanya’daki genç kuşağın oy verme davranışları üzerine araştırmalar yapıyor.
Off’a göre genç seçmenleri diğer yaş gruplarından ayıran özellik, radikal görüşlerinden ziyade herhangi bir partiye daha az bağlı olmaları:
“Örneğin 2021’deki genel seçimde iklimin korunması çok önemli bir konuydu ve Yeşillerin temel konularından biri olduğu için birçok kişi Yeşiller’e oy verdi. Bu seçimde ise uygun fiyatlı konut Sol Parti açısından önemli bir konuydu. Gençler çoğu zaman konuya göre oy veriyor, tercihlerini değiştirmeleri daha kolay.”
Off ayrıca gençlerin, Sol Parti’ye dair birçok yaşlı seçmende bulunan tarihsel algıdan daha az etkilendiğini düşünüyor. Bu algı, Sol Parti’nin Doğu Almanya’daki komünist rejimi yöneten partinin devamı olduğu düşüncesine dayanıyor.
